Αρχαία γέφυρα 6.000 ετών

Μία νέα μελέτη από το πανεπιστήμιο της Νότιας Φλόριντα, ρίχνει φως στον ανθρώπινο εποικισμό της δυτικής Μεσογείου, αποκαλύπτοντας ότι είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα απ’ ό,τι θεωρούσαν οι επιστήμονες προηγουμένως.

Για την ακρίβεια, οι πρώτοι έποικοι, έχτισαν «στρατηγικά» μια γέφυρα για να κυκλοφορούν στο νησί της Μαγιόρκα, περίπου 1.600 χρόνια νωρίτερα από τη πρώτη, επαληθευμένη ανθρώπινη δραστηριότητα στο νησί.

Η συγκεκριμένη έρευνα, η οποία δημοσιεύτηκε σε πρόσφατο τόμο του περιοδικού Communications Earth & Environment, αμφισβητεί τις έως τώρα υποθέσεις, ενώ μειώνει το χάσμα ανάμεσα στις χρονολογίες που πιστεύαμε ότι οι άνθρωποι εγκαταστάθηκαν σε νησιά της Μεσογείου.

Σπάνια στοιχεία ανθρώπινου εποικισμού

Η ανασκευή του πρώιμου ανθρώπινου εποικισμού στα νησιά της Μεσογείου, αποτελεί μια πρόκληση λόγω των περιορισμένων αρχαιολογικών στοιχείων. Μια διεπιστημονική ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τον καθηγητή γεωλογίας του πανεπιστημίου της Νότιας Φλόριντα, Δρ. Bogdan Onac, μελέτησε βυθισμένη γέφυρα 7.6 μέτρων, και συνέλεξε πειστικές αποδείξεις προγενέστερης ανθρώπινης δραστηριότητας στο εσωτερικό της σπηλιάς Genovesa, η οποία βρίσκεται στο ισπανικό νησί Μαγιόρκα.

Σύμφωνα με τον Onac:

«Η παρουσία της βυθισμένης γέφυρας και άλλων τεχνουργημάτων, υποδηλώνει προηγμένο επίπεδο δραστηριότητας, το οποίο μαρτυρά πως, οι πρώιμοι έποικοι γνώριζαν ότι η σπηλιά είχε πηγές νερού και έχτισαν στρατηγικά υποδομές για τη διαχείρισή του».
Τα περάσματα της σπηλιάς που βρίσκεται κοντά στην ακτή της Μαγιόρκα, έχουν πλημμυρίσει λόγω της ανόδου της στάθμης της θάλασσας, δημιουργώντας διαφορετικές επιστρώσεις ασβεστίτη στις διάφορες περιόδους της αύξησης της στάθμης. Οι σχηματισμοί αυτοί, σε συνδυασμό με αμυδρές, οριζόντιες γραμμές αποτυπωμένες στη βυθισμένη γέφυρα, μετατοπίζουν τη χρονολόγηση των αλλαγών στην στάθμη της θάλασσας και τη χρονολόγηση της κατασκευής της γέφυρας.

Ανθρώπινος εποικισμός την Μεσόγειο
Η Μαγιόρκα, αν και το έκτο μεγαλύτερο νησί της Μεσογείου, ήταν από τα τελευταία στα οποία δημιουργήθηκαν ανθρώπινοι οικισμοί.

Η γέφυρα του σπηλαίου ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά το 2000. Λίγα χρόνια αργότερα, μια μελέτη χρονολόγησε την παλαιότητά της στα 3.500 έτη.

Προγενέστερες έρευνες κάνουν λόγο για ανθρώπινη παρουσία στην Μαγιόρκα πριν από 9.000 χρόνια. Ωστόσο ασυνέπειες , σε συνδυασμό με την κακή συντήρηση του υλικού που υποβλήθηκε σε χρονολόγηση με ραδιοάνθρακα, όπως τα οστά και τα κεραμικά, εγείρουν αμφιβολίες σχετικά με τα πορίσματά τους.

Πιο αξιόπιστες μέθοδοι χρονολόγησης στη νέα μελέτη
Οι πιο πρόσφατες μελέτες βασίστηκαν στη χρήση του κάρβουνου, της στάχτης και των οστών που βρέθηκαν στο νησί, για τη δημιουργία ενός χρονολογίου του ανθρώπινου εποικισμού πριν από περίπου 4.400 χρόνια. Το χρονολόγιο της ανθρώπινης παρουσίας συμφωνεί με το χρονολόγιο σημαντικών περιβαλλοντικών ορόσημων, όπως η εξαφάνιση της κατσίκας – αντιλόπης Myotragus balearicus.

Μέσα από την ανάλυση της υπερανάπτυξης των ορυκτών στη γέφυρα, και την ανύψωση του οριζόντιου χρωματισμού της, ο Onac και η ομάδα του, ανακάλυψαν ότι η γέφυρα κατασκευάστηκε σχεδόν πριν από 6.000 χρόνια, δηλαδή πάνω από δύο χιλιάδες χρόνια νωρίτερα απ’ ό,τι υπολόγιζε η προηγούμενη εκτίμηση, στενεύοντας έτσι, το χρονολογικό χάσμα ανάμεσα στους εποικισμούς της ανατολικής και της δυτικής Μεσογείου.

«Η μελέτη αυτή, υπογραμμίζει τη σημασία της διεπιστημονικής συνεργασίας στην αποκάλυψη των ιστορικών γεγονότων και την προαγωγή της κατανόησης της ανθρώπινης ιστορίας», εξηγεί ο Onac.

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε με πολλές υποτροφίες του Εθνικού Ιδρύματος για την Επιστήμη της Ισπανίας, και περιλάμβανε εκτεταμένες επιτόπιες έρευνες, συμπεριλαμβανομένων της υποβρύχιας εξερεύνησης και των ακριβών τεχνικών χρονολόγησης.

Ο Onac θα συνεχίσει την εξερεύνηση των συστημάτων των σπηλαίων, ορισμένα από τα οποία περιέχουν αποθέματα που έχουν δημιουργηθεί πριν από εκατομμύρια χρόνια, με στόχο τον καθορισμό της στάθμης της θάλασσας στην προβιομηχανική εποχή και την εξερεύνηση της επίδρασης της σύγχρονης υπερθέρμανσης του πλανήτη στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας.

Κατοικία ή χώρος λατρείας
Οι σπηλαιοδύτες βρήκαν απολιθώματα από ένα εξαφανισμένο πλέον είδος κατσίκας που κάποτε ζούσε στο νησί. Ανακάλυψαν επίσης κεραμικά απομεινάρια μέσα σε έναν θάλαμο που συνδέεται με την είσοδο του σπηλαίου μέσω της γέφυρας.

«Αυτό υποδηλώνει ότι οι άνθρωποι μπορεί να χρησιμοποιούσαν την περιοχή κοντά στην είσοδο του σπηλαίου, ως τόπο κατοικίας.

«Ο σκοπός για τον οποίο διέρχονταν όμως από τη λίμνη για να έχουν πρόσβαση σε αυτόν τον θάλαμο παραμένει ασαφής. Ισως να χρησίμευε ως καταφύγιο, μέρος για τελετουργίες ή ως χώρος αποθήκευσης, κρατώντας τα τρόφιμα μακριά από τις ζεστές μέρες της Μαγιόρκας.

Με πληροφορίες από CNN