Ο Obama και η οικογένειά του στην Κούβα: Το παρασκήνιο της ιστορικής επίσκεψης
«¿Que bolá Cuba?…». Έτσι ξεκινούσε το tweet του Barack Obama, καθώς το προεδρικό αεροσκάφος τροχοδρομούσε στο αεροδρόμιο της πρωτεύουσας της Κούβας, Αβάνα, στις 20 Μαρτίου. Το «¿Que bolá Cuba?…» σημαίνει στην αργκό των Κουβανών κάτι σαν «τι κάνεις, Κούβα;» και στη συνέχεια του tweet ο πρόεδρος των ΗΠΑ εκφράζει την επιθυμία του να «συναντήσω και να ακούσω τους Κουβανούς». Η επίσκεψη δεν χαρακτηρίστηκε τυχαία ως ιστορική, αφού ο Obama είναι ο πρώτος Αμερικανός πρόεδρος που επισκέπτεται το νησί των 11 εκατομμυρίων κατοίκων, μετά την επικράτηση του Fidel Castro, το 1959. O τελευταίος Αμερικανός πρόεδρος που είχε επισκεφθεί την Κούβα ήταν ο Calvin Coolidge, το μακρινό 1928.
Στο αεροδρόμιο τον υποδέχτηκε ο υπουργός Εξωτερικών της Κούβας, Bruno Rodriguez. Η απουσία του Κουβανού πρόεδρου, Raul Castro, στην υποδοχή του Obama σχολιάστηκε αρνητικά από τον υποψήφιο για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών, Donald Trump, τονίζοντας πως ήταν δείγμα «μη σεβασμού». Ο Castroήταν ο επικεφαλής στην υποδοχή του Πάπα Φραγκίσκου, αλλά και του Πατριάρχη Μόσχας Κύριλλου. Ωστόσο, ο Λευκός Οίκος έσπευσε να τονίσει πως δεν είχε συζητηθεί ή σχεδιαστεί ποτέ η παρουσία του Raul Castro στο αεροδρόμιο.
Ο Barack Obama συνοδευόταν από την πρώτη κυρία, Michelle Obama, και τις δύο κόρες του. Έκαναν μια οικογενειακή βόλτα με τα πόδια στην παλιά πόλη της Αβάνας, περπατώντας προσεκτικά για να μη γλιστρήσουν στα γραφικά σοκάκια έξω από τον καθεδρικό ναό. Παρά τη νεροποντή, υπήρχε συγκεντρωμένο πλήθος που φώναζε τον πρόεδρο των ΗΠΑ με το όνομά του και χειροκροτούσε την οικογένειά του.
Για πολλούς Αμερικανούς δημοσιογράφους η επίσκεψη αυτή είναι ανάλογη με την πτώση του Τείχους του Βερολίνου στην Ευρώπη, που ήταν το τελευταίο απομεινάρι του Ψυχρού Πολέμου ανάμεσα στις ΗΠΑ και την τότε Σοβιετική Ένωση.
Φυσικά, οι πολιτικές διαφορές δεν θα μπορούσαν ποτέ να κρυφτούν. Η συνέντευξη Τύπου των δύο ηγετών χαρακτηρίστηκε από πολλές στιγμές αμηχανίας. Ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ έδειχνε να απολαμβάνει τις ερωτήσεις των δημοσιογράφων, ο πρόεδρος της Κούβας έδειχνε δυσαρεστημένος, αφού στη χώρα του οι δημοσιογράφοι κάνουν ερωτήσεις στον πρόεδρο μόνο κατόπιν άδειας. Ο Castro ζήτησε δημόσια την άρση του εμπάργκο από τις ΗΠΑ και την επιστροφή του Γκουαντάναμο. «Το εμπάργκο θα λήξει. Για το πότε δεν είμαι σίγουρος» απάντησε ο Obama, που δεν ανέφερε τίποτε για το θέμα του Γκουαντάναμο.
Όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ έβαλε στην κουβέντα το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, υπήρξε άλλη μία στιγμή έντασης. Ο Castro δεν ήθελε να απαντήσει σε δεύτερη ερώτηση. Τελικά, εκνευρισμένος είπε: «Πόσες χώρες εφαρμόζουν και τα 61 ανθρώπινα δικαιώματα; Ξέρετε; Εγώ ξέρω. Καμία».
Κι ενώ η συνέντευξη Τύπου έφτανε προς το τέλος της και ο πρόεδρος της Κούβας και αδελφός του Fidel Castro θέλησε να δώσει ένα ενσταντανέ με την παλάμη του να σφίγγει εκείνη του Barack Obama, ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν θέλησε να τον ακολουθήσει, χαρίζοντας μια φωτογραφία που τελικά αποτύπωσε την πραγματική εικόνα στις σχέσεις των δύο χωρών. Μπορεί να συναντούνται πλέον, αλλά όλοι είναι επιφυλακτικοί.
