Στο ΣτΕ προσέφυγε ο Δήμος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης για την ακύρωση του «Περιβαλλοντικού Ισοδυνάμου»

Ο Δήμος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, μαζί με τους δήμους Αλίμου, Αμαρουσίου, Κηφισίας και Φιλοθέης – Ψυχικού, κατέθεσε τη Δευτέρα 19 Ιανουαρίου 2026 προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά του Π.Δ. 94/2025 και των συναφών κανονιστικών πράξεων που επιχειρούν να εφαρμόσουν το λεγόμενο «Ειδικό Σχέδιο Περιβαλλοντικού Ισοδυνάμου Αναβάθμισης Πόλεων», σε εκτέλεση των διατάξεων του ν. 5197/2025.

Με την προσφυγή αυτή, οι Δήμοι υπερασπίζονται τον συνταγματικό ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και το αυτονόητο δικαίωμα των τοπικών κοινωνιών να προστατεύουν το οικιστικό τους περιβάλλον, τη φυσιογνωμία των πόλεων και την ποιότητα ζωής των πολιτών.

Βασικός στόχος της προσφυγής είναι η ακύρωση ενός θεσμικού πλαισίου που επιχειρεί:

• να διασώσει οικοδομικές άδειες εκδοθείσες βάσει πολεοδομικών κινήτρων που κρίθηκαν αντισυνταγματικά,
• να παρακάμψει ευθέως τις ακυρωτικές αποφάσεις της Δικαιοσύνης,
• και να αντικαταστήσει τις έννομες συνέπειες της ακύρωσης παράνομων πράξεων με αόριστα και αποσπασματικά «περιβαλλοντικά ισοδύναμα», άσχετα με τον τόπο και τη βλάβη που έχει προκληθεί.

Η προστασία του οικιστικού περιβάλλοντος, κατά το άρθρο 24 του Συντάγματος και τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, δεν αφορά ιδιωτικά οικονομικά συμφέροντα, αλλά προεχόντως το δημόσιο συμφέρον και τα δικαιώματα των πολιτών. Δεν μπορεί, συνεπώς, να μετατρέπεται σε αντικείμενο οικονομικής συναλλαγής.

Η προσφυγή αυτή αποτελεί τη φυσική συνέχεια της περσινής ιστορικής δικαστικής νίκης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των πολιτών, όταν το Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε τα πολεοδομικά «κίνητρα» του ΝΟΚ, υπερασπίζοντας τη συνταγματική τάξη και την ισότητα στους όρους δόμησης.

Σήμερα, επιχειρείται εκ νέου, με έμμεσο και λαθραίο τρόπο, η ανατροπή αυτής της δικαστικής κρίσης, μέσω ενός μηχανισμού που:

• υποβαθμίζει την πλήρη δικαστική προστασία των πολιτών,
• δημιουργεί όρους δόμησης δύο ταχυτήτων,
• και νομιμοποιεί εκ των υστέρων πολεοδομικές επιβαρύνσεις, ιδίως σε περιοχές ειδικής προστασίας, όπως κηπουπόλεις, παραδοσιακοί οικισμοί και αρχαιολογικοί χώροι.

Η περιβαλλοντική και πολεοδομική προστασία δεν μπορεί να εξαγοράζεται με χρηματικά ανταλλάγματα, ούτε να υποκαθιστά την εφαρμογή του Συντάγματος και των δικαστικών αποφάσεων.

Μετά την κατάθεση της προσφυγής, ο Δήμαρχος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης κ. Γρηγόρης Κωνσταντέλλος δήλωσε:

«Η προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας δεν είναι μια τυπική νομική ενέργεια. Είναι πράξη ευθύνης και ιερού χρέους απέναντι στις πόλεις μας, στο φυσικό περιβάλλον και στα παιδιά στα οποία οφείλουμε να παραδώσουμε έναν τόπο βιώσιμο, ανθρώπινο και με κανόνες.

Η προστασία της φυσιογνωμίας των πόλεων και του οικιστικού περιβάλλοντος δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο οικονομικών ανταλλαγμάτων ούτε να υποκαθίσταται από δήθεν «περιβαλλοντικά ισοδύναμα». Είναι συνταγματική επιταγή και κατάκτηση που η Τοπική Αυτοδιοίκηση υπερασπίστηκε και δικαιώθηκε γι’ αυτήν.

Τα ζητήματα δόμησης και πολεοδομικού σχεδιασμού αφορούν άμεσα τις τοπικές κοινωνίες και μόνο η Τοπική Αυτοδιοίκηση, με θεσμικές διαδικασίες, ισότητα κανόνων και σεβασμό στο περιβάλλον, μπορεί να τα ρυθμίζει με τρόπο βιώσιμο και δίκαιο.

Δεν θα επιτρέψουμε το Υπουργείο Περιβάλλοντος, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας και οι ενώσεις κατασκευαστών να νομοθετούν μονομερώς, ερήμην των Δήμων και των τοπικών κοινωνιών, εις βάρος του περιβάλλοντος, της φυσιογνωμίας των πόλεων και, τελικά, του μέλλοντος των παιδιών μας.

Η Αυτοδιοίκηση θα συνεχίσει να στέκεται στην πρώτη γραμμή, όχι απέναντι στην ανάπτυξη, αλλά απέναντι στην αυθαιρεσία, υπερασπιζόμενη το δημόσιο συμφέρον και το μέλλον των επόμενων γενεών».