Συνέντευξη του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου στην εφημερίδα

Συνέντευξη του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου στην εφημερίδα Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου έδωσε στις 15-6-2025 συνέντευξη στην εφημερίδα «Ελεύθερος Τύπος της Κυριακής» και τους δημοσιογράφους Γωγώ Κατσέλη και Δημήτρη Μάρη.

Πώς εξελίσσεται η διαδικασία έκδοσης προσωπικού αριθμού; Μπορούν ήδη οι πολίτες στις δημόσιες υπηρεσίες να εξυπηρετούνται μέσω του νέου αριθμού;

Καταρχάς μιλάμε για μια πολύ μεγάλη αλλαγή στη δημόσια διοίκηση, που έπρεπε να έχει γίνει εδώ και αρκετά χρόνια. Πιθανώς θα είχαμε γλιτώσει κάποιους αριθμούς, αν αυτό είχε γίνει την δεκαετία του 1980, γιατί είναι προφανές πως αν χτίζαμε μια καινούργια χώρα από την αρχή θα είχαμε έναν αριθμό. Παρόλα αυτά προχωράει καλά. Ήδη έχουν εκδοθεί πάνω από 300.000 προσωπικοί αριθμοί,αλλά σημασία έχει οι πολίτες να αντιληφθούν την αξία του.

Οι δημόσιες υπηρεσίες ακόμα δεν είναι έτοιμες. Ούτε περιμένουμε μέσα σε ελάχιστο χρόνο να έχουν προετοιμαστεί οι άνθρωποι, οι δημόσιοι υπάλληλοι, αλλά ούτε και τα πληροφορικά συστήματα του Δημοσίου. Αυτή είναι μια μετάβαση που θέλει χρόνο. Και όταν λέω χρόνο, θεωρώ ότι θα πάρει πιθανώς και έναν χρόνο, προκειμένου και να αποκτήσουμε προσωπικό αριθμό, αλλά και να ενημερωθεί το Δημόσιο για να αρχίσει να τον χρησιμοποιεί.

Μετά την εφαρμογή MyCoast, μέσω της οποίας οι πολίτες μπορούν να παρακολουθούν και να καταγγέλλουν ποιες παραλίες έχουν καταληφθεί παράνομα, έρχεται αντίστοιχη εφαρμογή Mystreet και για τραπεζοκαθίσματα. Σε ποια φάση βρίσκεται;

Έχουμε τελειώσει όλο το back-office κομμάτι, δηλαδή την εφαρμογή που χρησιμοποιούν οι Δήμοι για να κάνουν την εισαγωγή των στοιχείων. Να σημειώσω, όμως, ότι ενώ στο MyCoast τα στοιχεία πήγαν σε ένα σημείο, στο Υπουργείο Οικονομικών, και άρα ήταν εύκολη η εισαγωγή, εδώ πέρα έχουμε να κάνουμε με 332 Δήμους, οι οποίοι προφανώς και είναι θετικοί και συνεργάζονται απόλυτα, αλλά αντικειμενικά υπάρχουν δυσκολίες.

Ως εφαρμογή είναι έτοιμη, και αυτό το οποίο μπορώ να πω ως νέο και γιατί έχει ενδιαφέρον, είναι ότι θέλουμε το MyStreet να γίνει η πρώτη εφαρμογή, στην οποία θα συγκεντρώσουμε όχι μόνο τα τραπεζοκαθίσματα, αλλά και άλλη γεωχωρική πληροφορία. Τι εννοώ με αυτό; Σε ποια σημεία υπάρχουν απινιδωτές, σε ποια σημεία σε όλη την επικράτεια υπάρχουν φορτιστές αυτοκινήτων ή σημεία ανακύκλωσης μπαταριών, οτιδήποτε. Άρα να υπάρχει πλέον μια κοινή εφαρμογή, με συνεργασίες που θα κάνουμε, να έχουμε κάπως συγκεντρωμένη πλέον, για όλη την επικράτεια, τέτοιου είδους πληροφορία. Θεωρώ ότι μέχρι τον Ιούλιο θα είμαστε έτοιμοι.

Μιας και αναφερθήκατε στους δήμους, θα ήθελα να μου πείτε λίγο και για τις χρηματοδοτούμενες δράσεις των Smart Cities (Έξυπνων Πόλεων).  Πόσοι δήμοι έχουν ενταχθεί σε αυτά τα προγράμματα και για ποιες δράσεις  ζητούν κυρίως χρηματοδότηση;

Υπήρχαν τρεις πηγές χρηματοδότησης, που όλες μαζί άθροιζαν ένα ποσό  κοντά σαν 450 εκατ. ευρώ. Αρχικά, υπήρχαν οι δράσεις του «Αντώνης Τρίτσης», μέσω του οποίου διατέθηκαν 120 εκατ. ευρώ και οι δήμοι κατέθεσαν κάποια πόσα και κάποιες προτάσεις, για να καλύψουν τις ανάγκες που είχαν.

Ξεκάθαρη εικόνα, όμως, έχουμε για τα δύο έργα τα οποία τρέχουμε μέσα από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Το ένα αφορά 17 μεγάλους δήμους από το Ταμείο Ανάκαμψης και το άλλο αφορά στο σύνολο των δήμων από το ΕΣΠΑ. Στο ΕΣΠΑ κατέθεσαν προτάσεις 320 από τους 392 δήμους. Εκεί, λοιπόν, δημιουργήθηκε ένα marketplace, από το οποίο μπορούσαν οι δήμοι να επιλέξουν ό,τι εφαρμογές θέλανε και αφορούσαν κυρίως θέματα έξυπνων διαβάσεων σε σχολεία, συστημάτων έξυπνου ποτίσματος, ελεγχόμενης στάθμευσης, σταθμούς μέτρησης ποιότητας αέρας- νερού, ανοιχτότητα δεδομένων και το πώς μπορούν οι δήμοι να ανοίξουν τα δεδομένα τους  για την υγεία και το πώς μπορούσαν να βάλουν έξυπνες εφαρμογές τηλεϊατρικής βοήθειας στο σπίτι, να εξοπλιστούν προφανώς και με υποδομές για backup, για κυβερνοασφάλεια, που είναι επίσης πάρα πολύ σημαντικό.

Από τον Απρίλιο έχουν καταργηθεί ως δικαιολογητικά στο Δημόσιο το πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης και γέννησης. Ποια θα πάρουν σειρά;

Θεωρούμε ότι θα είναι μια τεράστια αλλαγή. Γιατί στο παρελθόν όταν κάποια διαδικασία ήθελε να διασφαλιστεί από κάποιο υπουργείο, το εύκολο ήταν να δημιουργεί νέα πιστοποιητικά. Γι’ αυτό και φτάσαμε σαν σημείο να έχουμε στον «Μίτο» περίπου 4.000 διαδικασίες και πάρα πολλά πιστοποιητικά. Έτσι, ξεκινήσαμε μαζί με το υπουργείο Εσωτερικών και καταργήσαμε όχι δύο τυχαία πιστοποιητικά, αλλά τα πιο δημοφιλή.

Ούτε αυτή η διαδικασία είναι εύκολη. Θέλει δουλειά για να μπορέσουμε αυτά τα 300-350 σημεία στα οποία ζητούσαμε αυτά τα δύο πιστοποιητικά να τα απλοποιήσουμε και να γίνει κατανοητή πλέον αυτή η κουλτούρα ότι μπορεί το Δημόσιο να αντλεί, με την άδεια του πολίτη, τα στοιχεία αυτά χωρίς να καταγράφονται σαν πιστοποιητικά.

Οι ομάδες του Υπουργείου Εσωτερικών και του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης δουλεύουν έτσι ώστε να δούμε ποια θα είναι τα επόμενα πιστοποιητικά, γιατί δυστυχώς δεν είναι στη λίστα αυτή των 10 πιο δημοφιλών όλα τα πιστοποιητικά εύκολα προς κατάργηση. Κάποια, λίγα εξ’ αυτών, παράγονται με το χέρι. Άρα θα περιμένουμε το επόμενο διάστημα να καταλήξουμε.

Ελπίζω σε ένα-δύο χρόνια από τώρα και η κουλτούρα να έχει περάσει στην δημοσία διοίκηση αλλά και πραγματικά να έχουμε αφήσει πλέον ως πιστοποιητικά μόνο αυτά τα οποία όντως δεν παράγονται αυτοματοποιημένα.

Εδώ και λίγο καιρό έχει ξεκινήσει η μετατροπή του Gov.gr Wallet σε ένα super app. Τι περιλαμβάνει και ποιες δυνατότητες θα προστεθούν το επόμενο διάστημα;

Στην ουσία όντως το Gov.gr Wallet ξεκίνησε με την ταυτότητα και το δίπλωμα και την ώρα αυτή έχει δεκάδες πιστοποιητικά από την κάρτα αναπηρίας, την άδεια του δάκτυλίου, διάφορα άλλα δίπλωματα και συνεχίζουμε.

Η κομβική αλλαγή στο Wallet ήταν τα εισιτήρια των αγώνων. Αυτά νομίζω πως σε πολύ μεγάλο βαθμό άλλαξαν και τη λειτουργία του και το έκαναν πιο φιλικό, πιο προσβάσιμο στα εκατομμύρια των πολιτών που τα έχουν τώρα. Θεωρώ πάρα πολύ σημαντικό το ότι πλέον υπάρχει και η Θυρίδα του Πολίτη, η οποία είναι ένας επίσημος τρόπος επικοινωνίας του πολίτη με το κράτος και μάλιστα χωρίς τον κίνδυνο να πέσουν θύματα fishing και ηλεκτρονικών απατών. Μέσα στον Ιούλιο θα έχουμε την καινούργια έκδοση με πολύ πιο προφανή τρόπο λειτουργίας και με τον ψηφιακό βοηθό, το mAigov, πλέον ενσωματωμένο στο Wallet.

Το δικό τους ψηφιακό πορτοφόλι όμως αποκτούν και πλέον και οι ανήλικοι, ώστε να περιοριστεί η ανεξέλεγκτη χρήση του διαδικτύου, αλλά και να υπάρχει κι ένας τρόπος επιβεβαίωσης της ηλικίας τους.

Στο Συμβούλιο Υπουργών Τηλεπικοινωνίων την προηγούμενη εβδομάδα, η χώρα μας μαζί άλλα 12 κράτη ζητήσαμε από την Ευρώπη τέτοιες εφαρμογές και γονικού ελέγχου, αλλά και κυρίως επιβεβαίωσης ηλικίας (age verification). Να γίνουν υποχρεωτικές προκειμένου οι πλατφόρμες πλέον να μην κρύβονται και να μην δικαιολογούνται πίσω από το γεγονός ότι ένα παιδί έχει δηλώσει ότι είναι πάνω από 18, ενώ είναι 12.  

Εμείς μπορούμε αυτή τη στιγμή να δώσουμε την ηλικία. Το θέμα είναι να μπορούν και οι πλατφόρμες από την άλλη μεριά να πάρουν την ηλικία, για να περιορίσουμε σε πολύ μεγάλο βαθμό το ακατάλληλο περιεχόμενο, το οποίο σήμερα «σερβίρεται» σε ανήλικα παιδιά. Το Kids Wallet κάνει και ένα τρίτο πράγμα που είναι η επίσημη ψηφιακή ταυτότητα ενός παιδιού, με σκοπό αυτή να χρησιμοποιηθεί πλέον και ως δικλείδα ασφαλείας στις αγορές καπνικών προϊόντων, προϊόντων άτμισης, αλκοόλ και λοιπά.

Θα απαιτείται πλέον, με νομοσχέδιο, το οποίο έρχεται από το Υπουργείο Υγείας, η διεπαφή με το Wallet προκειμένου να επιβεβαιώνεται η ηλικία. Και αν αυτή πλέον δεν συμβατή, να μην μπορεί να προχωρήσει και να ολοκληρωθεί η αγορά τέτοιων προϊόντων.

Πότε θα τεθεί σε λειτουργία η πλατφόρμα Pricemap που θα δείχνει τις πραγματικές τιμές των ακινήτων βάσει των συμβολαίων που έχουν συναφθεί;

Έχουν ενδιαφέρον όλες οι πρωτοβουλίες που έχουμε πάρει συνολικά για την ψηφιοποίηση της στέγασης, της ιδιοκτησίας με το Κτηματολόγιο. Όπως ακριβώς είναι κομβικής σημασίας να ξεκαθαρίσουμε τα Μητρώα των Πολιτών, , αντιστοίχως πρέπει να κάνουμε το ίδιο με τα ακίνητα. Σήμερα δεν είναι ξεκάθαρο αν είναι ένα ακίνητο, το οποίο φαίνεται για παράδειγμα ανοίκιαστο, είναι όντως κενό ή είναι παρανόμως νοικιασμένο. Αυτό μπορεί να το δεις, όμως, πολύ εύκολα αν έχει καταναλώσεις στο νερό, στο ρεύμα και λοιπά.  Άρα, λοιπόν, πρέπει να γίνει αυτή η δουλειά, που είναι ένα έργο το οποίο τρέχει το Κτηματολόγιο, μαζί με το PriceMap, το οποίο όντως έρχεται να καταγράψει τις τιμές οι οποίες διακινούνται.

Το PriceMap ως εφαρμογή είναι έτοιμη. Τι πρόβλημα αντιμετωπίζουμε;  Ότι οι επίσημες τιμές απέχουν παρασάγγας από τις εμπορικές τιμές. Αυτό το οποίο, λοιπόν, πρέπει να κάνουμε είναι μια κανονικοποίηση των τιμών σε σχέση και με το τι ζητάει η αγορά. Γιατί, όταν το μέσο ενοίκιο, σύμφωνα με τα στατιστικά, φαίνεται να είναι στα 250 ευρώ, καταλαβαίνουμε πως το  PriceMap δεν θα βοηθήσει ιδιαίτερα. Άρα πρέπει να κάνουμε λίγο αυτή τη συσχέτιση.

Έχουμε εισέλθει στην καλοκαιρινή περίοδο και ο κίνδυνος πυρκαγιών είναι μεγάλος, ήδη έχουν εκδηλωθεί κάποιες. Είχατε προαναγγείλει τεχνολογικά εργαλεία για την πρόληψη τέτοιων φαινομένων, όπως για παράδειγμα θερμοκάμερες. Έχουν υλοποιηθεί κάποια από αυτά;

Το πρώτο εργαλείο το οποίο φέτος θα χρησιμοποιηθεί πλέον επίσημα είναι η δυνατότητα να έχουμε πρόβλεψη για τον τρόπο με τον οποίο θα επεκταθεί μια πυρκαγιά ανάλογα με τα καιρικά φαινόμενα. Και πέρυσι το είχαμε αυτό το εργαλείο, αλλά ήταν η πρώτη χρονιά που το είχαμε χρησιμοποιήσει και δεν ήμασταν σίγουροι για την κανονικοποίηση του μοντέλου και την ορθή του λειτουργία. Στην ουσία είναι η ίδια τεχνολογία που θα χρησιμοποιήσουν και οι ελληνικοί μικροδορυφόροι.

Απλά για φέτος το καλοκαίρι, επειδή δικοί μας θα εκτοξευτούν προς το τέλος της χρονιάς και στην αρχή της επόμενης χρονιάς, θα χρησιμοποιήσουμε πληροφορία από ίδιους δορυφόρους που ήδη έχουν τεθεί σε τροχιά από άλλες χώρες. Και βέβαια όταν πλέον και εμείς έχουμε τους δικούς μας θα έχουμε περισσότερη πληροφορία.

Επίσης παραδώσαμε άλλους 80 μετεωρολογικούς σταθμού στο Υπουργείο Πολιτικής Προστασίας προκειμένου να μην έχουμε μόνο δεδομένα από το διάστημα, αλλά και δεδομένα με μια σχετική τοπικότητα στο έδαφος. Αυτοί έχουν παραδοθεί.

Όλα αυτά όμως έρχονται πλέον να κουμπώσουν σε ένα κοινό μοντέλο που με χρήση τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να μας δώσει πολύ καλύτερες προβλέψεις με τοπική βαρύτητα. Δηλαδή, πέρυσι είχαμε πολύ έντονο φαινόμενο στη Ρόδο δεν το είχαμε προβλέψει, δεν είχε προβλεφθεί παρότι ξέρουμε ότι στο Νότιο Αιγαίο θα έχουμε ακραία φαινόμενα γιατί υπήρχε η έλλειψη αυτής της τοπικής πληροφορίας.

Και σε όλα αυτά να προσθέσουμε και την αναβάθμιση του 112. Πλέον επειδή και τα φαινόμενα έχουν μεγαλώσει, δυστυχώς, στήσαμε ένα καινούριο, πολύ πιο σύγχρονο και πολύ πιο επαρκές 112, το οποίο μπορεί να καλύψει πολύ περισσότερες περιπτώσεις, να ενημερώσει με μεγαλύτερη τοπικότητα και αυτό τους πολίτες. Δηλαδή, εκτός από ένα γενικό μήνυμα, σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να στείλει και πολύ πιο στοχευμένα μηνύματα σε σχέση με τους κινδύνους που διατρέχει ένας πολίτης.

Παρότι απομένει αρκετός χρόνος για τις κάλπες, πολλοί λένε ότι η ΝΔ είναι μακριά από την αυτοδυναμία και ότι θα είναι δύσκολο τελικά και να επιτευχθεί αυτός ο στόχος. Εσείς πώς απαντάτε σε αυτές τις εκτιμήσεις;

Κάνω εκλογές στη ζωή μου από τότε που με θυμάμαι. Δεν θυμάμαι ποτέ καμία εκλογική αναμέτρηση να είναι εύκολη. Κάθε εκλογική αναμέτρηση θέλει αγώνα και ειδικά σε εθνικό επίπεδο. Πρέπει λοιπόν να συνεχίσουμε τον αγώνα και να δούμε πραγματικά σε ποια σημεία πρέπει να προσπαθήσουμε περισσότερο. Πώς δηλαδή τα προβλήματα της καθημερινότητας μπορούν να λυθούν πιο γρήγορα και πώς η δουλειά που έχει γίνει σε κεντρικό επίπεδο μπορεί να γίνει κατανοητή στους πολίτες.

Πρέπει να προσπαθήσουμε περισσότερο σε ζητήματα που ξέρουμε ότι υπάρχουν. Η ακρίβεια είναι ένα τεράστιο ζήτημα. Η στέγη και τα μέτρα τα οποία παίρνουν ένα τεράστιο ζήτημα. Άρα, αγώνας μέχρι το τέλος και νομίζω πως οι Έλληνες πολίτες ξέρουν να εκτιμάνε και όταν έρθει η ώρα της κάλπης να σταθμίσουν ποιοι πραγματικά μπορούν να τους εγγυηθούν μία δύσκολη αλλά σταθερή πορεία και ποιοι απλά προτιμάνε ευχολόγια ή εύκολα λαϊκίστικα λόγια, τα οποία καταρρίπτονται με κρότο άμεσα.

Κύριε υπουργέ, λένε ότι οι κύκλοι κλείνουν. Εσείς διαγράψατε έναν μεγάλο κύκλο στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και τώρα είστε στην κεντρική πολιτική σκηνή. Ποιος κύκλος για εσάς δεν είναι πλήρης;

Θα έλεγα ότι οι κύκλοι εκτός πολιτικής δεν είναι πλήρεις. Εντός πολιτικής, οι κύκλοι αυτοί έχουν μια πορεία, έχουν ενδιαφέρον και πρέπει να είμαστε πάντα έτοιμοι να αποχωρήσουμε. Δεν ξέρω αν έχει έρθει η ώρα μου σε αυτό. Στην Αυτοδιοίκηση ναι, όντως το είχα νιώσει. Παρ’ όλα αυτά αν νιώθεις ότι δεσμεύεσαι, ότι δεν θες να μείνεις κι άλλο, αυτό σε οδηγεί σε μονοπάτια ενίοτε επικίνδυνα.

Άρα, θα πρέπει ανά πάσα στιγμή να νιώθεις ότι μπορείς και πρέπει να αποχωρήσεις. Μου αρέσει πάρα πολύ αυτό το οποίο κάνω και ελπίζω να είμαι χρήσιμος για την χώρα. Προφανώς υπάρχουν πάντα πράγματα τα οποία μπορούμε να συνεχίσουμε να κάνουμε, αλλά θα πρέπει εξίσου να είμαστε πάντα έτοιμοι να αφήσουμε την θέση μας σε ανθρώπους που μπορούν να το κάνουν καλύτερα από εμάς. Για το αν θα είμαι υποψήφιος στις βουλευτικές εκλογές, δεν το αποφασίζω εγώ. Το αποφασίζει ο πρόεδρος. Αν μου ζητηθεί, προφανώς δεν θα πω όχι.